دانشگاه بین المللی اما م رضا (ع) نشریه علمی هنرهای صناعی خراسان بزرگ 3092-7498 3 10 2025 08 23 Narrative Actions of Power Consolidation in the Jiroft Conical Vase کنش‌های روایی تثبیت قدرت در گلدان مخروطی جیرفت 1 20 238520 10.22034/hgj.2025.546769.1048 FA گیتا مصبا ح استادیار، گروه نقاشی، دانشگاه هنر، شیراز، ایران 0000-0003-1805-3357 Journal Article 2025 05 31 <span>Greater Khorasan, also called the "Cultural Road" or the "Chlorite Road" in the third millennium BC, was not only the way for the passage of lapis lazuli, turquoise, and chlorite between Jiroft, Central Asia, and Mesopotamia, but was also considered a factor in the transmission of style, artistic content, and common symbolic concepts between these civilizations.<span> </span><span>The representation of the human as an active agent—engaged in struggle or portrayed as a hero—has long been observed across cultures worldwide as a means of expressing structures of power. The consolidation of human power aligns with primordial archetypes of humanity. In the discovered artifacts of the Jiroft civilization, dominant motifs frequently depict humans engaged in combat. The central issue of this study is to analyze the structure of power as represented in a selected Jiroft artifact, aiming to demonstrate how power is attained and consolidated by the human figure through visual composition. This research, through the purposeful selection of a conical vase from Jiroft, employs a documentary approach and content analysis method, utilizing Greimas’s semiotic square as an analytical tool. It examines the complex structure of the artwork by identifying surface-level binaries (top/bottom) and deep-level binaries (power/weakness), extracting the narrative actions embedded in the composition, and subsequently analyzing the temporal relationships within the narrative. It is understood that the artist, fully aware of the visual characteristics and compositional structure, has successfully aligned abstract concepts related to power with the visual framework of the composition. Both the surface structure and deep structure of the artwork have been employed to articulate the dynamics of power. The consolidation of power is synchronized with the narrative actions of the artwork and is achieved through its visual structure (composition) and formal design. The semantic square model reveals that the consolidation of power in the human figure occurs through a process involving the overcoming of weakness and the transition through the intermediate position of non-weakness. The images possess a narrative structure in which the sequence of events, narrative time, and visual representation are aligned to express the theme of human power. The artist, guided by the form and compositional structure, has designated a beginning and an end point for the narrative. This narrative framework reflects both a time preceding the depicted moment and the internal progression of the story itself.</span></span> خراسان بزرگ که در هزاره سوم پ م «شاهراه فرهنگی»و یا «راه کلریت» نیز نامیده می‌شود نه فقط مسیر عبور لاجورد، فیروزه و سنگ کلریت میان جیرفت، آسیای مرکزی و بین‌النهرین بود، بلکه عامل انتقال سبک، مضمون هنری و مفاهیم نمادین مشترک میان این تمدن‌ها تلقی می‌شد. بازنمایی انسان به‌عنوان انسان کنشگر، در حال مبارزه یا انسان-قهرمان، از دیرباز در سراسر جهان با هدف بیان ساختار قدرت مشاهده می‌شود. تثبیت قدرت انسان منطبق با کهن‌الگوهای اولیه بشری است. در آثار مکشوف در تمدن جیرفت نیز نقوش غالب انسان در حال مبارزه مشاهده ‌می‌شوند. مسئله اصلی این پژوهش تبیین ساختار قدرت بازنمایی‌شده در نمونه‌ای از آثار جیرفت و با هدف اثبات چگونگی رسیدن انسان به قدرت و تثبیت آن از طریق ساختار تصویری است. پژوهش با انتخاب هدفمند یک گلدان مخروطی جیرفت با شیوۀ اسنادی و روش تحلیل محتوا و ابزار مربع معناشناسی گرمس، ساختار پیچیده را تحلیل و با استفاده از دوقطبی‌های روساخت (بالا/پایین) و ژرف‌ساخت اثر (قدرت/ضعف)، کنش‌های روایی اثر استخراج و سپس روابط زمانی روایت تحلیل می‌شود. دریافت می‌شود که هنرمند سازندۀ اثر ضمن آگاهی از ویژگی‌های بصری و ساختار ترکیب‌بندی، توانایی انطباق مفاهیم انتزاعی مرتبط با قدرت بر ساختار بصری ترکیب‌بندی را داشته و روساخت و ژرف‌ساخت اثر در راستای بیان ساختار قدرت مورد استفاده قرارگرفته است. تثبیت قدرت هماهنگ با کنش‌های روایی اثر از طریق ساختار بصری (ترکیب‌بندی) و فرم اثر انجام می‌شود. الگوی مربع معنایی نشان می‌دهد که تثبیت قدرت بر انسان از طریق فرآیند و با غلبه بر ضعف و عبور از جایگاه نه-ضعف رخ می‌دهد. تصاویر دارای ساختار روایی بوده و توالی رویدادها، زمان روایی و بازنمایی تصویری منطبق و در راستای بیان مقوله قدرت انسان است. هنرمند بر اساس فرم و ساختار ترکیب‌بندی نقطه آغاز و پایانی را برای روایت در نظر گرفته و این ساختار روایی از زمانی پیش از این روایت و درون روایت بازنمایی می‌شود. https://hgj.imamreza.ac.ir/article_238520_fa95d42c84b93e5b8ebccb4725807114.pdf